به کارگیری محصولات هنری دست ساز و دکوراتیو باکیفیت، به ویژه آن دسته از محصولات اصیل ایرانی که ریشه در سنت‌هایمان دارد، به محل زندگی جلو­ه‌­ی خاصی می‌­بخشد. اما ماجرا، فقط خرید یک جنس باکیفیت و ارزشمند نیست، بلکه نگهداری صحیح از آن­‌ها هم اهمیت بسیار بالایی دارد. پارچه­‌های قلمکار یکی از همین هنرهای تزئینی و اصیل ایرانی هستند که در دکوراسیون امروزی هم به شدت مورد استفاده قرار می­‌گیرند. اما شستن پارچه­‌ قلمکار مثل هر پارچه ارزشمند دیگری، راه و روش خاصی دارد که اگر می‌­خواهید ماندگاری و جلای همیشگی خود را حفظ کنند حتما باید به آن توجه کنید.

در این مقاله علاوه‌بر آشنا کردن شما با این نوع پارچه، به نحوه شستن و نگهداری آن هم خواهیم پرداخت.

پس با ما همراه باشید.

 

شستن پارچه قلمکار

 

پارچه قلمکار یا سفره قلمکار چیست؟

پارچه‌­ای که بر روی آن هنر قلمکاری یا چیت سازی که همان هنر چاپ و نقش زدن روی پارچه است، اجرا شده باشد، پارچه قلمکار یا سفره قلمکار نام دارد. هنر قلمکاری از دوره صفوی، در شهر اصفهان محبوب شده است و جالب است بدانید که هم اکنون نیز موارد مصرف بسیاری در دکوراسیون دارد. به خصوص برای افرادی که اصالت، زیبایی و جذابیت را کنار هم می­‌خواهند پرده­‌ها، رومیزی­‌ها، سفره­‌ها و روتختی‌­های قلمکاری توصیه می‌­شود.

 

ویژگی‌های یک پارچه قلمکار مرغوب

قبل از پرداختن به نحوه نگهداری و شستن پارچه قلمکار بهتر است با طرز تولید و ویژگی­‌های منحصربه فرد پارچه‌­های قلمکار مرغوب، به شرح زیر آشنا شوید. چون به این ترتیب می­‌توانید پارچه قلمکارِ باکیفیتی بخرید و با مشکلی در شستشوی آن مواجه نشوید. همچنین دلیل اصلیِ آسیب در شستن پارچه قلمکار، عدم آگاهی افراد از جنس و نوع رنگ‌­آمیزیِ این نوع پارچه است.

بیشتر بخوانید: روش تولید پارچه قلمکار

 

۱. مراحل تولید پارچه قلمکار

برای اینکه یک پارچه یا رومیزی قلمکار، مرغوب و باکیفیت باشد، حتما باید مراحل تولیدش را به درستی طی کند. در هنر قلمکاری، ابتدا پارچۀ زمینه به مدت ۵ روز در رودخانه آبخور می­‌کنند تا هم آهار آن‌ها از بین برود و هم مواد زائدش خارج شود. سپس آن را خشکش کرده و برای اینکه زمینۀ پارچه به رنگ نخودی درآید با پوست انار آن را رنگ‌رزی می­‌کنند. در نهایت پارچه را در ابعاد موردنظر برش داده و برای قلمکاری به استاد قلمکار می‌سپارند.

 

روش شستن پارچه قلمکار

 

۲. جنس پارچه مناسب قلمکاری

پارچه مناسب قلمکاری باید پذیرش رنگ قابل قبولی داشته­‌باشد. پارچه‌­هایی با الیاف پنبه چنین قابلیتی دارند. در حال حاضر بیشتر روی پارچه­‌های کرباس، متقال و کتان قلمکاری انجام می­‌شود. چس به جنس پارچه قبل از خرید دقت کنید.

 

۳. طرح و نقش‌­زنی پارچه قلمکار

استاد قلمکار با قالب‌­های چوبی، طرح‌­های مختلفی مثل طرح‌های شاهنامه، اسلیمی، تصاویر حیوانات و گیاهان و … در رنگ‌های سیاه، قرمز، آبی، سبز و زرد روی پارچه می­‌اندازد. او قالب‌­ها و مهرهای آغشته به رنگ را با ضربِ محکم طرح می­‌زند، تا کاملا رنگ به خورد پارچه رود. اول مهرهای آغشته به رنگ سیاه را در کل پارچه می­‌زند و بعد پارچه­ را به دست قلمکاران دیگر که هر کدام یک رنگ را می­‌زنند، می­‌دهد.

یک نکته مهم در هنگام خرید: اگر طرح­‌زنی و رنگ­‌زنی درست انجام نشود، رنگ­‌ها و نقوش به درستی بر روی پارچه منتقل نمی‌­شوند و ایرادات و نواقصی در طرح کل پارچه دیده می‌­شود. پس حتما هنگام خرید به هندسه، نقش و رنگِ پارچه قلمکار دقت کنید.

بیشتر بخوانید: آموزش چاپ باتیک

 

۴. تثبیت رنگ پارچه قلمکار

اگر رنگ‌­ها درست تثبیت نشوند شستن پارچه‌­های قلمکار، مشکل‌­ساز می‌­شوند. بعد از نقش زدن، پارچه را در رودخانه می‌شویند تا رنگ‌های اضافی خارج شود. بعد در محلول آب جوش و پوست انار می‌اندازند تا رنگش تثبیت شود.

یک نکته مهم دیگر در هنگام خرید: امروزه ممکن است در بعضی کارگاه­‌های قلمکار از رنگ­‌های شیمیایی نیز استفاده شود. اما در رنگرزیِ تمام رومیزی­‌های قلمکار جویا، از رنگ گیاهی و طبیعی استفاده شده است. این یعنی رنگ کمرنگ یا پخش نمی‌­شود و اجناس کاملا قابل شستشو هستند.

 

رانرچه مرغ باران

 

روش شستن پارچه قلمکار

در صورتی که سفره قلمکار شما با کیفیت بوده و به روشی که بالا گفتیم تولید شده باشد (جنس پارچه پنبه‌ای و با رنگ‌های طبیعی)، فقط کافیست به روش زیر آن­‌ها را شست‌وشو کنید تا رنگ پارچه قلمکار از بین نرود و  پخش نشود.

در وهله اول باید توجه داشته باشید که شستشوی پارچه­ قلمکار در ماشین لباسشویی اصلاً صحیح نیست و این پارچه­‌ها باید با دست شسته شوند.

آب مناسب برای شستن پارچه قلمکار، باید سرد باشد با دمای حداکثر ۳۰ درجه سانتی­گراد.

شستشوی پارچه قلمکار باید به آرامی و بدون چنگ زدن با مواد شوینده مایع باشد تا به بافت پارچه آسیب نرسد. به هیچ عنوان از مواد شوینده و سفیدکننده قوی استفاده نکنید. شامپو، مایع‌ ظرفشویی و رنگین‌­شویه‌­ها گزینه­‌های خوبی هستند.

برای لکه‌های روغنی یا ماندگار، اسپری لکه­‌بردار بدون کلر یا مخلوط صابون مایع با آب به شما کمک می­‌کند. یک پنبه را به محلول آغشته کنید و آن قسمت را بشویید و سریع با سشوار خشک کنید. اما همیشه برای اطمینان مقداری از محلول مورد نظرتان را بر روی قسمتی از پارچه قلمکار که در دید نیست امتحان کنید و اگر رنگی پخش نشد برای تمیز کردن کل پارچه از آن استفاده کنید.

بهترین روش شستشوی پارچه‌ قلمکار استفاده از آب سرد و مايع‌ ظرفشويي می‌باشد. پارچه قلمكار را بايد در آب سرد ۴۰ درجه با مواد شوینده مایع به آرامي و با دست بشوييد.

توجه: اگر از پودر لباس­شویی برای شستن پارچه قلمکار خواستید استفاده کنید پیش از این که آن را در محلول قرار دهید، مطمئن شوید که خرده­‌های صابون به طور کامل در آب حل شده باشد.

 

 

روش خشکاندن بعد از شستشوی پارچه­‌های قلمکار

بعد از شستن پارچه قلمکار، برای خشک کردن بهتر است آن را بر روی سطح صاف و تمیزی و به پشت، زیر آفتاب پهن کنید تا خشک گردد. به این ترتیب چروک نمی‌­شود­ البته نباید طولانی مدت زیر تابش مستقیم نور خورشید قرار گیرد. در صورت نیاز هم، از قسمتی که طرح ندارد (پشت پارچه) با حرارت کم و زمانی که پارچه کمی آبدار است، می­‌توانید آن را اتو کنید.

 

نگهداری از پارچه‌­های قلمکار

پارچه‌­های قلمکار نباید مدت زمان طولانی در مکان­‌های گرم و نمناک قرار گیرند. در نتیجه توصیه می­‌شود اگر در محیط بسته قرار گرفته­‌اند، حتما در بازه­‌های زمانی ۲ تا ۳ ماهه، باز شده و در معرض هوای آزاد قرار گیرند تا از حمله حشرات مضر و پوسیدگی در امان باشند.

 

سخن آخر

یکی از زیباترین پارچه‌هايی که می‌توانید به عنوان رومیزی و یا حتی پرده استفاده كنيد پارچه‌های قلمكاری شده است. اما مراقبت و تميزی اين پارچه‌ها نیاز به دانش و اطلاعات دارد. در این مقاله بهترین روش شستشوی پارچه‌ قلمکار را آموزش دادیم. روش‌های پارچه‌های تزئینی را در ماشین لباسشویی نباید انداخت به دلیل اینکه بافت پارچه‌ها امکان دارد خراب شود، بنابراين هرگز نباید آن‌ها را مانند پارچه‌هاي معمولی شست.

 

Rating 3.20 from 30 votes


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *